Εκεί που ζούσαν νάνοι ελέφαντες!

Στα χνάρια των Ιπποτών! Μέρος 3ο

(συνέχεια από Στο νησί του Πανορμίτη! β΄)

27-28 Μαΐου 2022

 

 

Λίγο μετά τις 8 το βράδυ

φύγαμε από τη Σύμη

και δύο ώρες αργότερα βγήκαμε στα Λιβάδια, το λιμάνι της Τήλου. Βρήκαμε το δωμάτιό μας και κατέβηκα να πάρω κάτι για να φάμε.

Η Τήλος είναι κατά τι μεγαλύτερο νησί από τη Σύμη, από την οποία βρίσκεται δυτικά, αλλά έχει μόνο γύρω στους 750 μόνιμους κάτοικους. Έχει 4 οικισμούς. Το λιμάνι Λιβάδια, που είναι και ο μεγαλύτερος, την πρωτεύουσα Μεγάλο Χωριό, τον Άγιο Αντώνιο και την Έριστο.

Η Τήλος έχει πανάρχαια ιστορία. Αναφέρεται από τον Όμηρο και στην αρχαιότητα φημίζονταν για τα μέρα και τις αλοιφές της. Η ιστορία της ταυτίζεται σε γενικές γραμμές με αυτή των γειτονικών της νησιών. Δωριείς, Ρόδιοι, Ρωμαίοι, Βυζαντινοί, Ιωαννίτες, Οθωμανοί την κατέλαβαν σε διάφορες ιστορικές περιόδους. Στα χρόνια του μεσαίωνα αλλά και αργότερα μέχρι και τα τέλη του 18^ου αι. υπέφερε πολύ και καταστράφηκε πολλές φορές από πειρατές Σαρακηνούς και Ευρωπαίους. Αρκετά είναι τα αρχαιολογικά ευρήματα που πιστοποιούν τα παραπάνω. Αυτό όμως για το οποίο είναι διάσημο το νησί έμελλε να έρθει στο φως το 1970 από τον καθηγητή παλαιοντολογίας Ν. Συμεωνίδη στο σπήλαιο Χαρκαδιό. Νάνοι Ελέφαντες, που με την καταβύθιση της Αιγαιίδας απομονώθηκαν στο νησί. Σήμερα στο νησί υπάρχει μικρό παλαιοντολογικό μουσείο, που όμως ήταν κλειστό όταν πήγαμε εμείς.

Το νησί διαθέτει νερά που ευνόησαν τις καλλιέργειες. Έχει κτηνοτροφία, μελισσοκομεία και φυσικά αλιεία. Τα τελευταία χρόνια ο τουρισμός κερδίζει συνεχώς έδαφος.

Το άλλο πρωί βγήκα να ψωνίσω για πρωινό και έτσι είχα μια πρώτη επαφή με τα Λιβάδια.

Να τονίσουμε πως αρχιτεκτονικά αυτό το νησί δεν έχει καμμιά σχέση με το προηγούμενο. Θυμίζει περισσότερο Κυκλάδες, παρά Δωδεκάνησα.

Ανάμεσα στα άλλα ενδιαφέρον παρουσιάζει το κτήριο που στεγάζει σήμερα το αστυνομικό τμήμα, στο λιμάνι του νησιού. Κτίστηκε κατά την διάρκεια της Ιταλοκρατίας στα Δωδεκάνησα (1930).

Δίπλα του βρίσκεται το μνημείο πεσόντων του χωριού.

Γύρισα στο δωμάτιο και μετά το πρωινό μπήκαμε στο αυτοκίνητο για να γνωρίσουμε το νησί.

Ξεκινήσαμε από τα Λιβάδια, που βρίσκονται στην ανατολική πλευρά του νησιού, στο μυχό ενός μεγάλου κόλπου.

Λίγα μέτρα νότια του λιμανιού στην μεγάλη βοτσαλωτή παραλία του χωριού

είναι ο εντυπωσιακός ναός του Αγίου Νικολάου με το διπλό καμπαναριό.

Παραδόξως ήταν ανοικτός και μπήκαμε.

Δεν μπόρεσα να βρω κάτι για την ιστορία του, αλλά όλα δείχνουν πως πρόκειται για νεότερο ναό.

Μπήκαμε και πάλι στο αυτοκίνητο και πήραμε το δρόμο προς τα βορειοδυτικά.

7χμ μετά φτάσαμε στην πρωτεύουσα του νησιού, το Μεγάλο Χωριό.

Στενά ανηφορικά δρομάκια, μικρές πλατείες και άσπρα σπίτια με γαλάζια κουφώματα.

Το ίδιο είναι και το Δημαρχείο.

Πίσω του το ηρώο του χωριού.

Κάναμε μερικές βόλτες και μπήκαμε στο αυτοκίνητο για να συνεχίσουμε.

Περίπου 2,5χμ Β.Δ. φτάσαμε στην παραλία του Αγίου Αντωνίου.

Στο σημείο που ο δρόμος συναντά την παραλία στέκει το ταπεινό ξωκλήσι του Αγ. Βασιλείου. 

Εκεί κάναμε αριστερά προς τα δυτικά και συνεχίσαμε έχοντας συνεχώς τη θάλασσα δεξιά μας και ακολουθώντας ην ακτογραμμή, που λίγο μετά στρίβει προς τα νότια αρχίσαμε να ανηφορίζουμε,

ενώ δεξιά μας ο γκρεμός κατεβαίνει απότομα στη θάλασσα.

Φτάσαμε στο Μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα. Το μοναστήρι αυτό στα Β.Δ. του νησιού αποτελεί, μαζί με το μουσείο ελεφάντων, το σημαντικότερο αξιοθέατο του. Αν και δεν είναι γνωστή η χρονολογία ίδρυσής του, τα στοιχεία δείχνουν πως μάλλον ιδρύθηκε τον 14^ο ή τον 15^ο αι. από τον Ιερομόναχο Ιωνά από την Κρήτη, που ναυάγησε στην περιοχή. Έχει φρουριακό χαρακτήρα με τον πέτρινο περίβολο να περιλαμβάνει

έναν τετράγωνο πύργο, πιθανά βυζαντινό,

βοτσαλωτή αυλή,

κελιά, αποθήκες, τραπεζαρία και κουζίνα,

καθώς και την εκκλησία, η οποία είναι σε σχήμα σταυρού.

Στις αρχές του 18^ου αι ο ναός αναστηλώθηκε,

το 1714 κατασκευάστηκε το ξυλόγλυπτο τέμπλο

και το 1776 αγιογραφήθηκε από τον Γρηγόριο από τη Σύμη.

Υπάρχουν όμως και τοιχογραφίες του τέλους του 15^ου αι,

μεταξύ των οποίων του Ιωνά, που κρατά ένα μοντέλο της εκκλησίας.

Τον 18^ο αι το μοναστήρι είναι σε μεγάλη ακμή με μεγάλη περιουσία και έργο εντός και εκτός του νησιού.

Σήμερα δεν έχει αδελφότητα, αλλά ανοίγει κάποιες ώρες κάθε μέρα από έναν ιερέα από το Μεγάλο Χωριό.

Αφήσαμε το αυτοκίνητο και μπήκαμε στην καταπράσινη και δροσερή αυλή. Ήπιαμε λίγο νερό από τη βρύση

και μπήκαμε στο ναό.

Έχει πρόσφατα συντηρηθεί, κυρίως οι τοιχογραφίες του 15^ου αι και ο γύψινος διάκοσμος. Συνεχίσαμε στην εσωτερική, βοτσαλωτή αυλή με τους βοηθητικούς χώρους

και από μια ταράτσα είχαμε ωραία θέα σε αυτή με τον πύργο και το ναό,

αλλά και προς το πέλαγος.

Μπήκαμε στο αυτοκίνητο για την επιστροφή.

Όπως κατεβαίναμε είδαμε αριστερά το Γαϊδουρονήσι και στο βάθος τη Νίσυρο

ενώ λίγο πιο κάτω είδαμε από ψηλά τον Άγιο Αντώνιο με την παραλία του. Λίγο πριν φτάσουμε εκεί, κάναμε μια μικρή παράκαμψη προς τα δεξιά

για την εκκλησία της Παναγίας Καμαριανής, που έχει πάρει το όνομά της από το «καμάρι» του νησιού, την πηγή με το πολύ ωραίο νερό..

Φτάσαμε και μπήκαμε στην αυλή,

που ένα σημείο της είναι βοτσαλωτό,

αλλά η εκκλησία ήταν κλειστή.

Γυρίσαμε στο δρόμο και έξω από το Μεγάλο Χωριό κάναμε δεξιά και περίπου σε 2χμ φτάσαμε στην Έριστο.

Έχει μεγάλη αμμώδη παραλία με αρκετό πράσινο για σκιά. Είναι γνωστή για το ελεύθερο κάμπινγκ.

Ο Δήμος έχει φτιάξει τουαλέτες και ντουζ,

που ένας καλλιτέχνης που υπογράφει «Αντρέας» το 2020 διακόσμησε με ωραίες τοιχογραφίες

και τα οποία οι κατασκηνωτές φροντίζουν να διατηρούνται καθαρά.

Συνεχίζοντας την περιήγησή μας στο νησί, γυρίσαμε στο δρόμο και πήραμε το δρόμο για τα Λιβάδια. Λίγο πριν φτάσουμε στρίψαμε δεξιά και ανηφορίσαμε

μέχρι το Μικρό Χωριό, το χωριό φάντασμα του νησιού. Ιδρύθηκε τον 15^ο αι από τους Ιωαννίτες και παρά το όνομά του είχε 220 σπίτια και περίπου 750 κάτοικους. Όταν ο φόβος των πειρατών εξέλειπε και κυρίως μετά τον Β’ Π.Π. οι κάτοικοί του σταδιακά το εγκατέλειψαν είτε για τα παραθαλάσσια Λιβάδια, είτε για πόλεις της Ελλάδας ή του εξωτερικού.

Αυτοί που κατέβηκαν στα Λιβάδια έφτιαξαν τα καινούρια σπίτια τους χρησιμοποιώντας και υλικά που έφεραν από τα παλιά.

Έτσι σήμερα τα σπίτια στο Μικρό Χωριό στέκουν χωρίς στέγες και κουφώματα.

Παρ’ όλα αυτά κάποια σπίτια τα τελευταία χρόνια έχουν αναστηλωθεί,

ενώ κάποιες εκκλησίες στέκουν σε καλή κατάσταση. Ένα μπαρ που λειτουργεί εκεί κάθε βράδυ του καλοκαιριού είναι διάσημο μέσα και έξω από το νησί.

Γυρίσαμε στα Λιβάδια

και φτάσαμε στην νότια μεριά της παραλίας,

όπου στέκει το γραφικό ξωκκλήσι του Αγίου Γεωργίου. Εκεί κοντά κάτσαμε σε ένα καφέ-εστιατόριο για φαγητό.

Γυρίσαμε στο δωμάτιο για λίγη ξεκούραση 

και το απόγευμα ξαναγυρίσαμε εκεί που φάγαμε, αυτή τη φορά για το πρώτο μπάνιο της χρονιάς, που ήταν υπέροχο. Ήπιαμε και ένα καφέ

και στη συνέχεια ανεβήκαμε λίγο πιο πάνω που είναι η εκκλησία της Παναγίας της Πολίτισσας,

που χτίστηκε στα 1937.

Σουρούπωνε σαν την αφήσαμε και μπήκαμε στο χωριό

για λίγες ακόμα, τελευταίες εικόνες. Το άλλο πρωί, αρκετά νωρίς θα παίρναμε το ίδιο πλοίο, που μας είχε πάει στη Σύμη και μετά στην Τήλο, για να συνεχίσουμε το ταξίδι μας. 

Η Τήλος, μικρή και ήσυχη, μακριά από τον μαζικό τουρισμό, είναι μια εναλλακτική για ήσυχες διακοπές, σε ένα τόπο με ωραίες παραλίες και θάλασσες, καλό φαΐ, αξιοθέατα και κυρίως ευγενικούς και καλοσυνάτους ανθρώπους. Αν και μείναμε λίγο το ευχαριστηθήκαμε και θα θυμόμαστε πάντα το ταξίδι μας σε αυτό το ακριτικό ελληνικό νησί.

Καλή συνέχεια!  

 

(το ταξίδι συνεχίζεται )

 

θα χαρώ να διαβάσω τα σχόλια σας