Ålesund, το ξαναγεννημένο Art Nouveau διαμάντι της Νορβηγίας

Στη Νορβηγία, τη γη των νερών και …. των Trolls! Μέρος 10^ο

(συνέχεια από Προς τα βόρεια, στον τόπο των φιόρδ!)

26-27 Μαΐου 2023

Ήταν 23 Ιανουαρίου 1904, μέσα στη μαύρη νύχτα, όταν ξεκίνησε η μεγάλη φωτιά που κατάστρεψε σχεδόν όλο το κέντρο την πόλης, αφήνοντας, ευτυχώς, μόνο έναν ηλικιωμένο νεκρό, αλλά πάνω από 10.000 άστεγους. Όπως όλες οι πόλεις της Νορβηγίας εκείνη την εποχή είχαν ξύλινα σπίτια και φυσικά ήταν πολύ εύκολο να καταστραφούν από φωτιά. Αμέσως μετά τη φωτιά μια μεγάλη ομάδα (πάνω από 50) αρχιτεκτόνων σχεδίασαν τη νέα πόλη και την έκτισαν με πέτρα, τούβλα και κονίαμα στο στυλ που επικρατούσε τότε, το Jugendstil (Art Nouveau).

Το αποτέλεσμα είναι μια πανέμορφη, παραμυθένια πόλη, χτισμένη πάνω σε ομάδα νησιών στην ακτή του Ατλαντικού.

Είναι η ένατη μεγαλύτερη πόλη της χώρας και έχει περισσότερους από 55.000 κάτοικους.

Ήταν αργά το απόγευμα όταν, έχοντας ανεβάσει τα πράγματα στο διαμέρισμα, βγήκα για ψώνια.

Το διαμέρισμά μας ήταν ψηλά σε μιαν ανηφόρα

απέναντι από ένα εντυπωσιακό και πολύ μοντέρνο κτίριο, το Bybadet, το νέο κλειστό υδάτινο πάρκο του Ålesund

με το γλυπτό ενός αλόγου απ’ έξω.

Πήρα τον κατήφορο που είχε κτίρια

από την πρώτη δεκαετία του 1900,

τη δεύτερη,

μεταγενέστερα αλλά και σύγχρονα και πολύ μοντέρνα.

Ναοί σε πιο “βαρύ”, ένα είδος ντόπιου ή σκανδιναβικού στυλ

αλλά και το όμορφα διακοσμημένο κτίριο της φυλακής (!!!!!).

Σε μια διασταύρωση-πλάτωμα στέκει ένα πολύ μοντέρνο και ενδιαφέρον γλυπτό. Είναι ο "Bøkkeren" (“ο βαρελοποιός”) έργο του Olaf Leon Roald (γ. 1952), του 1998, που φτιάχτηκε για να τιμήσει τους ανθρώπους που έφτιαχναν βαρέλια για τη συσκευασία και συντήρηση των ψαριών.

Αφού ψώνισα από ένα παρακείμενο σούπερ μάρκετ πήρα το δρόμο του γυρισμού, ακολουθώντας όμως άλλο, παράλληλο δρόμο.

Έτσι, έκανα δεξιά και βγαίνοντας στη θάλασσα

είδα το γλυπτό “Mot Havet” (“προς τη θάλασσα”), που τιμά τους τριάντα τρεις ψαράδες, που έχασαν τη ζωή τους όταν επτά αλιευτικά σκάφη χάθηκαν στη θάλασσα βορειοδυτικά του Ålesund κατά τη διάρκεια μιας σφοδρής καταιγίδας στις 13 Αυγούστου 1885, αφήνοντας πίσω τους 29 χήρες και 113 ορφανά, αλλά και την αλιευτική κοινότητα σε αυτήν την περιοχή εκείνη την εποχή. Είναι έργο της Kirsten Kokkin (γ. 1951), του 1989.

Γύρισα στο κατάλυμα μας και μιας και είχε αρχίσει να βραδιάζει ετοιμάσαμε το δείπνο μας και κάτσαμε μέσα να ξεκουραστούμε, ασχολούμενοι με υπολογιστή και διάβασμα πριν πέσουμε να κοιμηθούμε. Ελπίζαμε πως η επομένη, που θα αφιερώναμε στην πόλη, νάταν καλή από άποψη καιρού. 

Δυστυχώς το επόμενο πρωινό ήταν βροχερό. Όπως αποδείχτηκε όμως ήταν μια έτσι, μια αλλιώς. Λίγο βροχή, λίγο στεγνά και τούμπαλιν. Βάλαμε αδιάβροχα, πήραμε ομπρέλες και ξεκινήσαμε.

Πήραμε να κατηφορίζουμε από άλλο δρόμο,

περάσαμε από τον “Βαρελοποιό”,

φτάσαμε στο Ταχυδρομείο

και αμέσως μετά είδαμε το μοντέρνο κτίριο που στεγάζει το Δημαρχείο (Rådhus) και τη Δημόσια Βιβλιοθήκη της πόλης (Ålesund bibliotek). Μπροστά του σχηματίζεται η κεντρική πλατεία της πόλης, η Rådhusplassen

και εκεί είναι το “Σιντριβάνι του Δημαρχείου” (Fontenen ved rådhuset)

και το μνημείο του αξιωματικού και αντιστασιακού, κατά τον Β΄Π.Π., Joachim Rønneberg (1919-2018), έργο του Håkon Anton Fagerås (γ. 1975), του 2014.

Στην επόμενη γωνία είναι το Πολιτιστικό Κέντρο “Σπίτι Πολιτισμού Εργατών” (Arbeideren Kulturhus), που χτίστηκε το 1906 και χρησίμευε από την αρχή σαν θέατρο.

Και φτάσαμε στη γέφυρα Hellebroa, που συνδέει τα νησιά Norvoya και Aspoya.

Οι εικόνες των κτιρίων ένα γύρο είναι υπέροχες.

Ξεχωρίζει το εντυπωσιακό “Μουσείο του Αρτ Νουβό”

Στην προκυμαία, πριν περάσουμε τη γέφυρα και με φόντο τα υπέροχα πολύχρωμα κτίρια είναι ένα γλυπτό με τίτλο “Byvandreren” (Ο Περιπλανώμενος). Αφιερωμένο στον Harald Grytten (1938-2025), φιλόλογο, ιστορικό και για πολλά χρόνια διευθυντή του Ιστορικού Μουσείου της πόλης, είναι κι αυτό έργο του Olaf Leon Roald (γ. 1952), του 2013. Ο Grytten ήταν μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα που ηγήθηκε ενός κινήματος αστικής δημόσιας ιστορίας. Ανεβασμένος σε ένα σκαμνί σε διάφορους δημόσιους χώρους “δίδασκε” την τοπική ιστορία στους περαστικούς.

Στην πλατεία Apotekertorget, που σχηματίζεται αμέσως μετά τη γέφυρα, βλέπουμε δύο γλυπτά.

Το “Fiskergutten” ("Μικρός Ψαράς"), έργο του Knut Skinnarland (1909-1993), του 1967 και αποτελεί φόρο τιμής στα νεαρά παιδιά που εργάζονταν σκληρά ως ψαράδες στις δύσκολες νορβηγικές θάλασσες

και την “Sildekona” (“Η γυναίκα της ρέγγας”), έργο του Tore Bjørn Skjølsvik (γ. 1939), του 1991, που αποτελεί φόρο τιμής στις γυναίκες που εργάζονταν στην επεξεργασία ρέγγας, η οποία υπήρξε μια θεμελιώδης βιομηχανία για την ανάπτυξη της περιοχής.

Μπήκαμε προς τα μέσα από τη δυτική αποβάθρα

και φτάσαμε σε κάποιο σημείο,

όπου βλέπαμε στο βάθος την είσοδο του λιμανιού με το φάρο αριστερά

και την αποβάθρα των φέρυμποτ δεξιά.

Συνεχίζονται οι υπέροχες εικόνες από τη μια

και από την άλλη μεριά του λιμανιού και εμείς περνάμε και πάλι τη γέφυρα και παίρνουμε να πηγαίνουμε παράλληλα με την ανατολική αποβάθρα.

Απέναντι τα πολύχρωμα κτίρια

ενώ μπροστά μας ξεχωριστά κτίρια και στην αποβάθρα

και αμέσως μετά, όταν μπαίνουμε πια προς τα μέσα και παύουμε να βλέπουμε θάλασσα. 

Το ανάγλυφο του μουσικού και συνθέτη Per Bolstad (1875-1967) βρίσκεται στην πλατεία που φέρει το όνομά του. Είναι έργο της Kari Rolfsen (1938-2020), του 1974.

Εκεί κοντά είδαμε άλλο ένα παλιό τηλεφωνικό θάλαμο-βιβλιοθήκη,

ενώ λίγα μέτρα παρακάτω

ένας νεαρός έχει στήσει πάγκο και πουλάει Ολλανδικά τυριά (!!!!!), σε αρκετά τσιμπημένες για εμάς τιμές.

Σε διάφορα σημεία της πόλης είδαμε κάποια ενδιαφέροντα γλυπτά, όπως τα “πουλάρια” και τον “κλόουν”

ή τα “Ο μικρός εφημεριδοπώλης” (Avisgutten), έργο του Arne Martin Hansen, του 1998 , το “ελάφι” (δεν βρήκα στοιχεία) και το “Αδελφή και αδελφός” ("Søster og bror"), του Odd Hilt (1915–1986). του 1961.

Σκόρπια εδώ και κει είναι κάμποσα σκανταλιάρικα ξωτικά τρολ, αλλά και άλλες ξυλόγλυπτες φιγούρες, που δίνουν ένα πολύ γραφικό χαρακτήρα στην πόλη.

Κάναμε δεξιά και βγήκαμε στο ταχυδρομείο. Από εκεί πήραμε τον ανήφορο για το δωμάτιό μας. Το απόγευμα είχε προχωρήσει για τα καλά, ήμασταν αρκετά κουρασμένοι και το κυριότερο αισθανόμασταν πως είχαμε δει αρκετά την πόλη. Την είχαμε “χορτάσει” και την επομένη θα φεύγαμε χωρίς το αίσθημα του ανικανοποίητου, που μας γεμίζει πολλές φορές όταν φεύγουμε από ένα μέρος. Σίγουρα ήταν πράγματα που δεν είχαμε δει αλλά εντάξει. Δεν μπορούν να γίνουν όλα.

Αύριο λοιπόν πάμε πιο βόρεια για το τελευταίο μέρος του ταξιδιού μας στην υπέροχη αυτή χώρα.

(το ταξίδι συνεχίζεται )

θα χαρώ να διαβάσω τα σχόλια σας