Το "στέκι" της Monachus monachus!

Ένα δεκαήμερο στις «νήσους των Μαγνήτων»! μέρος 3ο

(συνέχεια από “Πεπάρηθος”, το πιο πράσινο ελληνικό νησί!)

10-13 Ιουνίου 2026

H μεσογειακή φώκια μοναχός (Monachus monachus), είναι το ένα από τα δύο εναπομείναντα είδη φώκιας μοναχού. Παλαιότερα ήταν εξαπλωμένη σε όλες τις ακτές της Μεσογείου, της Μαύρης Θάλασσας και του ανατολικού Ατλαντικού. Σήμερα, με αριθμό μικρότερο από 600 ζώα, συγκαταλέγεται στα σπανιότερα και πλέον απειλούμενα είδη του πλανήτη. Ο μισός περίπου πληθυσμός, γύρω στα 250-300 άτομα, ζει στην Ελλάδα.

Σημαντικό βήμα για την προστασία της μεσογειακής φώκιας και των βιοτόπων της αποτέλεσε η ανακήρυξη της περιοχής των Βορείων Σποράδων σε προστατευόμενη και η ίδρυση το 1992 του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Αλοννήσου Βορείων Σποράδων (ΕΘΠΑΒΣ), του 1ου από τα δύο τέτοια πάρκα στην Ελλάδα. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή της μη κερδοσκοπικής, μη κυβερνητικής οργάνωσης ΜOm / Εταιρία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας στην οργάνωση και λειτουργία δραστηριοτήτων όπως η ενημέρωση του κοινού και η παρακολούθηση της κατάστασης του πληθυσμού της Μεσογειακής φώκιας, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού, τουλάχιστον 55 διαφορετικά ενήλικα ζώα έχουν αναγνωριστεί να συχνάζουν στην περιοχή του θαλάσσιου πάρκου, ενώ υπολογίζεται γεννιούνται άλλα οχτώ τον χρόνο. Στο πάρκο περιλαμβάνονται η Αλόννησός και πολλά μικρότερα νησιά, ακατοίκητες νησίδες και βραχονησίδες γύρω της. (πληροφορίες εδώ και εδώ) 

Λίγα λεπτά πριν τη 1.00 το μεσημέρι φύγαμε από το λιμάνι της Χώρας της Σκοπέλου

και μισή ώρα αργότερα αποβιβαζόμασταν στο Πατητήρι, το λιμάνι της Αλοννήσου, του τρίτου και τελευταίου μας κομματιού στο ταξίδι μας στις Σποράδες. Περίπου 10χμ προς τα βόρεια φτάσαμε στη Στενή Βάλα.

Η Στενή Βάλα είναι το 2ο μεγαλύτερο χωριό του νησιού, μετά το Πατητήρι. Εκεί είχαμε κλείσει δωμάτιο. Ένα δωμάτιο μέσα σε καταπράσινο κήπο πάνω από το λιμανάκι του χωριού,

ένα λιμανάκι με μικρά σκάφη

αλλά και πολλά κότερα. Το χωριό εκτός από το κέντρο του εθνικού πάρκου είναι και κέντρο καταδύσεων. Άλλωστε εκεί κοντά, στις ακτές της νησίδας Περιστέρα, έχει βρεθεί ένα σπουδαίο αρχαίο ναυάγιο.

Υπάρχει σχετικό ενημερωτικό υλικό για το πάρκο σε πίνακα στο λιμάνι

και δίπλα χάρτης του νησιού με τις πεζοπορικές διαδρομές.

Το ίδιο βραδάκι κατεβήκαμε για φαγητό στο λιμάνι και χαλαρώσαμε εκεί και μετά στο δωμάτιο.

Το άλλο πρωί, αφού φάγαμε και ήπιαμε τον πρωινό μας καφέ ξεκινήσαμε για την πρώτη βόλτα στο νησί. 

Στην αρχαιότητα το νησί ονομάζονταν Ίκος. Υπήρχε Αλόννησος αλλά απ’ ότι φαίνεται ήταν άλλο νησί, άγνωστο ποιο. Μέχρι το 1912 ονομάζονταν Ηλιοδρόμια για να μετονομαστεί στη συνέχεια και να πάρει το σημερινό της όνομα.

Η Αλόννησος δεν έχει ανεπτυγμένο οδικό σύστημα, με ένα κύριο ασφάλτινο οδικό άξονα από το Πατητήρι στα νοτιοδυτικά μέχρι τον Γέρακα στα βορειοανατολικά, που διασχίζει έτσι όλο το νησί και κάποιους μικρότερους παρακαμπτήριους δρόμους, που οδηγούν σε διάφορες παραλίες.

Πήραμε το δρόμο προς Πατητήρι, αλλά σύντομα κάναμε αριστερά

και μετά από περίπου 7,5χμ φτάσαμε στην παραλία Λεφτός Γιαλός. Ένα αρκετά “κυριλέ” εστιατόριο καταλαμβάνει όλο το χώρο και εκμεταλλεύεται τις αρκετές ομπρελοξαπλώστρες.

Από ψηλά ο όρμος με την παραλία είναι πιο όμορφος.

Γυρίσαμε προς τα πίσω και πριν βγούμε στον κεντρικό

κάναμε και πάλι αριστερά

προς την παραλία Τζώρτζη Γιαλός μετά από περίπου 3χμ.

Εδώ είναι πιο ήρεμα τα πράγματα

με μια ταβέρνα και λίγες ομπρέλες.

Ξανά προς τα πίσω και πάλι προς τη θάλασσα, προς την παραλία Χρυσή Μηλιά αυτή τη φορά, στην οποία δεν φτάσαμε ποτέ γιατί είχε πολλές στροφές και η Σοφία ζαλίστηκε πολύ, αν και δεν το συνηθίζει. Έτσι βγήκαμε πάλι στον κεντρικό και

λίγο μετά μπήκαμε στο Πατητήρι.

Ψώνια από το σούπερ μάρκετ και κάποια πράγματα από τον φούρνο για να φάμε στο δωμάτιο για μεσημέρι, μιας και δεν είχαμε σκοπό να κάτσουμε για φαΐ εκεί. Κάναμε όμως μια βόλτα να δούμε λίγο το χωριό, κυρίως στο λιμάνι.

Ένα μνημείο για τον Αλοννησιώτη μακεδονομάχο Θεόδωρο Αθανασίου (1886-1974)

και δίπλα ένα “περίεργο” γλυπτό, ενός γαλάζιου ακροβάτη, για το οποίο δεν βρήκα στοιχεία. Κάναμε και με το αυτοκίνητο μια βόλτα στο χωριό να το δούμε και πήραμε το δρόμο της επιστροφής, αν και σχεδόν αμέσως κάναμε άλλη μια παράκαμψη προς τα δεξιά να δούμε τον Ρουσούμ Γιαλό,

που είναι ένα λιμανάκι

και παραλία, δίπλα ακριβώς από το Πατητήρι και συνέχεια του.

Βλέπαμε μάλιστα το καράβι που είχε αγκυροβολήσει εκείνη την ώρα στο λιμάνι δίπλα.

Μετά από 10χμ φτάσαμε στη Στενή Βάλα.

Πριν κατέβουμε σταμάτησα να βγάλω μερικές πανοραμικές φωτογραφίες, από ψηλά, του μικρού λιμανιού και του οικισμού, στον οποίο μέναμε.

Κάτσαμε να φάμε αυτά που είχαμε φέρει και αράξαμε να ξεκουραστούμε και να περάσουν οι πολύ ζεστές ώρες του μεσημεριού. 

Αργά το απόγευμα ξεκινήσαμε και πάλι για να πάμε στην Παλιά Χώρα αυτή τη φορά.

Βρίσκεται χτισμένη λίγο πιο ψηλά από το Πατητήρι σε θέση απ’ όπου, ανάλογα που βρίσκεσαι

βλέπεις προς το Πατητήρι και τα νοτιοανατολικά

ή προς τα βορειοδυτικά, προς το Πήλιο αλλά και βορειότερα προς τη Χαλκιδική.

Μέχρι το 1965 το χωριό ήταν ο μοναδικός οικισμός του νησιού. Ο καταστροφικός σεισμός του 1965 άλλαξε τα πράγματα τελείως. Το χωριό σχεδόν ερημώθηκε και οι κάτοικοί του, όσοι δεν έφυγαν από το νησί, μετακινήθηκαν στο Πατητήρι και του Βότση. Μέχρι τη δεκαετία του 1980 το χωριό ήταν σχεδόν τελείως έρημο μέχρι που κάποιοι, ξένοι κυρίως, αγόρασαν τα “γκρεμίδια” και άρχισαν να τα αναστηλώνουν με απόλυτο σεβασμό στην παλιά αρχιτεκτονική. Έτσι δημιουργήθηκε ένα σύγχρονο χωριό με παραδοσιακό χαρακτήρα και γι αυτό χαρακτηρίστηκε επίσημα Παραδοσιακός Οικισμός.

Στο χωριό δεν μπαίνουν αυτοκίνητα, αφενός λόγω του πιο πάνω χαρακτηρισμού και αφ’ ετέρου γιατί όλο το χωριό είναι στενά καλντερίμια και σκαλάκια.

Έτσι, αφού κατέβασα τη Σοφία στη μικρή πλατεία που είναι μπροστά στην εκκλησία του Χριστού, του 17ου αι και πήγα να παρκάρω στο μεγάλο πάρκινγκ, που βλέπει προς το βορρά και τις βραχώδεις ακτές του νησιού.

Γύρισα στη Σοφία, αλλά πριν κατέβουμε προς την είσοδο του χωριού, τη μόνη ουσιαστικά προσβάσιμη διαδρομή,

πετάχτηκα να δω την εκκλησία του Χριστού, που ευτυχώς ήταν ανοικτή.

Έκανα και μια γρήγορη, αλλά μικρή βόλτα ένα γύρο και μετά κατεβήκαμε προς την είσοδο του χωριού, χαζεύοντας και ψωνίζοντας στα διάφορα σουβενιράδικα στο δρόμο μας.

Στην είσοδο του χωριού έχει ένα μικρό πευκοδάσος, όπου υπάρχει η προτομή του Αλοννησιώτη “Παπαβασίλη” (1875-1941) και τα δύο καταστήματα εστίασης, που είναι εκεί, βγάζουν τα τραπέζια τους.

Σε ένα από αυτά κάτσαμε να φάμε απολαμβάνοντας γεύσεις

και εικόνες της επερχόμενης νύχτας με τα υπέροχα χρώματα του δειλινού.

Η νύχτα είχε προχωρήσει σαν φύγαμε για να γυρίσουμε στο δωμάτιο μας. Εκεί μας υποδέχτηκε ένα σκατζοχοιράκι που έκοβε βόλτες. Θα μπορούσε άραγε να υπάρξει καλύτερο καληνύχτισμα;

Τελευταία μέρα στο νησί είχαμε προγραμματίσει βόλτες στα βόρεια, την πιο ορεινή και πιο άγρια μεριά του.

Λίγα μέτρα από το δωμάτιο μας είναι η Γλύφα ή Γλυφά, η παραλία της Στενής Βάλας

με το εκκλησάκι. Όπως όλες οι παραλίες του νησιού είναι κι αυτή με βότσαλο.

Γυρίσαμε προς τα πίσω

και πήραμε ένα δρόμο που πάει κοντά στη θάλασσα και ενώνει κάποιες από της βόρειες παραλίες του νησιού,

όπως τα Καλαμάκια,

και τις Βαμβακιές,

μια παραλία με πολύ χοντρά βότσαλα, κυριολεκτικά κοτρώνες.

Ακολουθεί μία από τις εντυπωσιακότερες παραλίες του νησιού,

ο Άγιος Δημήτριος με την κατάφυτη γλώσσα βότσαλου να σχηματίζει μια μικρή χερσόνησο.

Αν και έχει αρκετά κομμάτια ελεύθερα, έχει και αρκετές ομπρέλες.

Γυρίσαμε προς τα πίσω και ανεβήκαμε στον κεντρικό που ενώνει το Πατητήρι με τον Γέρακα.

Από εκεί και πάνω το τοπίο αλλάζει. Κυριαρχούν πια οι αριές, οι σκίνοι και οι ελιές. Ο δρόμος στην αρχή είναι καλός, αλλά μετά γίνεται άθλιος. Συνήθως λέμε “άσφαλτος με λίγες λακκούβες”. Εδώ είναι “λακκούβες με λίγη άσφαλτο”. Και ξαφνικά τα τελευταία 5χμ ο δρόμος γίνεται ως και πολύ καλός. Περίεργο πράγμα.

Έτσι φτάσαμε στο Γέρακα.

Ένας κλειστός κόλπος με βοτσαλωτή παραλία

και ένα μικρό λιμανάκι

για μικρά και μεγαλύτερα σκάφη (αλιευτικό καταφύγιο)

σε μια βραχώδη ακτή.

Πήραμε το δρόμο του γυρισμού. Λίγο πριν τη Στενή Βάλα κάναμε αριστερά σε ένα ολοκαίνουργιο δρόμο προς Ισιώματα και Άγ. Πέτρο. Μια διασταύρωση που τη βλέπαμε συνέχεια. Τελικά μας έβγαλε ακριβώς πάνω από τη Στενή Βάλα.

Στο δωμάτιο φάγαμε αυτά που είχαμε και κάτσαμε να ηρεμήσουμε. Το απόγευμα ξέσπασε ένα γερό μπουρίνι με πολύ βροχή και ακόμα περισσότερο αέρα.

Κάποια στιγμή η βροχή σταμάτησε, αλλά ο αέρας συνεχίστηκε όλο το βράδυ.

Στην Αλόννησο είδαμε πολλές γάτες

και γύρω από τη Στενή Βάλα είδαμε σε διάφορα σημεία σήματα για τους οδηγούς να προσέχουν. Φαίνεται πως στο νησί αγαπούν ιδιαίτερα αυτά τα ζωάκια.

Το ταξίδι της επιστροφής

Ξημέρωσε η μέρα της επιστροφής στο σπίτι μας. Κανονικά το δρομολόγιο ήταν για λίγο μετά το μεσημέρι, αλλά το προηγούμενο απόγευμα ήρθε μήνυμα στο κινητό, πως λόγω καιρού το πλοίο θα έφευγε στις 16.30.

Στη μία το μεσημέρι φύγαμε για το Πατητήρι.

Κάτσαμε για φαγητό και καφέ και λίγο μετά τις 4.30 το ταχύπλοο έλυνε με προορισμό τη Χώρα της Σκοπέλου και στη συνέχεια το Λουτράκι της Γλώσσας. Για να φτάσουμε εκεί περιπλεύσαμε το νησί από τη βόρεια πλευρά. Στο δυτικότερο σημείο του νησιού,

στο ακρωτήριο Γουρούνι είδαμε το Φάρο, που θυμόμουν από το πρώτο μου ταξίδι εκεί.

Πιάσαμε στη Γλώσσα

και στη συνέχεια

τη Σκιάθο. Λίγο μετά τις 7 το απόγευμα πιάσαμε στο Μαντούδι και λίγο πριν τις 10 το βράδυ φτάσαμε στο σπίτι μας. Ένα ακόμα υπέροχο ταξίδι σε ελληνικά νησιά τελείωσε. 

Τρία ελληνικά νησιά που ανήκουν στο ίδιο σύμπλεγμα και έχουν ομοιότητες αλλά και διαφορές. Το ένα πλάι στο άλλο σε μια σειρά από το Πήλιο και ανατολικά. Όλα καταπράσινα, περισσότερο η Σκόπελος και λιγότερο η Αλόννησος. Η Σκιάθος είναι πολύ τουριστική και ακολουθεί η Σκόπελος με την Αλόννησο να είναι η λιγότερο, η πιο “άγρια” και γι αυτό και πιο οικονομική. Αν και αρχές Ιουνίου είχε αρκετό κόσμο, κυρίως ξένους και μάλιστα πολλούς Ιταλούς.

Μας άρεσαν πολύ και νοιώθουμε πολύ χαρούμενοι που τα γνωρίσαμε, έστω και αν ξέραμε από πολύ παλιά τη Σκόπελο.

Ας ελπίσουμε να είμαστε καλά να γνωρίσουμε και άλλες ομορφιές του τόπου μας αλλά και του κόσμου όλου. Καλά ταξίδια!

θα χαρώ να διαβάσω τα σχόλια σας