Ρόδος, η παλιά πόλη! α΄

Στα χνάρια των Ιπποτών! Μέρος 8ο

(συνέχεια από Πηγαίνονταςπρος τα βόρεια της Ρόδου!)

3 Ιουνίου 2022

Είχε έρθει η μέρα που θα επισκεπτόμασταν την παλιά πόλη της Ρόδου, το διαμάντι αυτό της χώρας μας και ένα από τα μνημεία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Λόγω της ομολογουμένως σχεδόν αδύνατης εύρεσης χώρου στάθμευσης και αφού το ψάξαμε λίγο, μαθαίνοντας πως τα λεωφορεία έχουν ράμπες για ΑΜΕΑ και τις χρησιμοποιούν, αποφασίσαμε να κατέβουμε στην πόλη με λεωφορείο.

Μετά το πραγματικά καλό πρωινό, ετοιμαστήκαμε και ξεκινήσαμε. Περίπου 300μ από το ξενοδοχείο είναι η στάση. Το λεωφορείο ήρθε, μπήκαμε και μετά από περίπου 20΄ κατεβήκαμε στο τέρμα, πολύ κοντά στην παλιά πόλη.

Για εκεί ξεκινήσαμε.

Μπήκαμε για λίγο στο χώρο της μεσαιωνικής τάφρου,

βγήκαμε

και ακολουθώντας τις οχυρώσεις,

μέσα από το πάρκο που έχει δημιουργηθεί εκεί,

φτάσαμε στην Πύλη Ελευθερίας, από όπου και μπήκαμε στην παλιά πόλη. Ακολουθώντας την Απελού

συναντάμε πρώτα το Μεσαιωνικό κτίριο που στεγάζει τη Δημοτική Πινακοθήκη Ρόδου, στη δεξιά μεριά της μικρής πλατείας Σύμης,

ενώ στην απέναντι μεριά της είναι πρώτα τα ερείπια του Ναού της Αφροδίτης του 3ου αι π.Χ.

και μετά το κατάλυμα της Γλώσσας της Ωβέρνης.

Εδώ να πούμε λίγα πράγματα για το Τάγμα των Ιπποτών και τις “Γλώσσες” του.

Το Τάγμα των Ιπποτών του Αγ. Ιωάννη της Ιερουσαλήμ, ξεκίνησε στο δεύτερο μισό του 11ου αιώνα ως «Τάγμα των αδελφών Νοσοκόμων», υπεύθυνο για τη φιλοξενία και την περίθαλψη των φτωχών και των αρρώστων. Όμως μετά την πρώτη σταυροφορία το 1099, εξελίχθηκε σε στρατιωτικό τάγμα. Τα μέλη του Τάγματος προέρχονταν από όλες τις χώρες της Καθολικής Ευρώπης. Όταν εκδιώχθηκαν από την Άκρα, κατέλβαν τη Ρόδο το 1309 και την έκαναν έδρα τους το 1522 όταν το νησί κατέλαβαν οι Οθωμανοί. Για πρακτικούς λόγους θεώρησαν καλύτερο να χωριστούν σε «γλώσσες». Η κάθε γλώσσα είχε το δικό της κατάλυμα, δηλαδή κτήριο για κοινή χρήση και όλα βρίσκονταν στη μεγάλη Οδό του Κάστρου που αργότερα μετονομάστηκε σε οδό Ιπποτών, εκτός απ’ αυτήν της γλώσσας της Ωβέρνης.

Το 1319 το Τάγμα ήταν διαιρεμένο σε επτά «γλώσσες», στην πραγματικότητα γεωπολιτικοί διαχωρισμοί, παρά εθνικοί ή γλωσσικοί. Ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της ιπποτικής αρχιτεκτονικής είναι ο θεσμός των Καταλυμάτων.. Το κάθε κατάλυμα ήταν η έδρα μιας «γλώσσας». Οι αρχικές επτά «γλώσσες» ήταν της: Προβηγκίας, Ωβέρνης, Γαλλίας, Ιταλίας, Αραγωνίας, Αγγλίας και Γερμανίας. Τα Το 1462 η ιβηρική χερσόνησος διαιρέθηκε σε δύο διαφορετικές «γλώσσες»: την Αραγωνία και την Καστίλη (Καστίλη, Λεόν και Πορτογαλία). Οι δύο αυτές «γλώσσες» συνέχισαν να χρησιμοποιούν το ίδιο κατάλυμα που έγινε πλέον γνωστό ως Κατάλυμα της Ισπανίας. (πληροφορίες και περισσότερα εδώ).

Στη συνέχεια και πάλι στα δεξιά, στην πλατεία Αργυροκάστρου, είναι η Οπλοθήκη των Ιπποτών, που στεγάζει την Κοσμητική συλλογή Ρόδου.

Περάσαμε στην επόμενη πλατεία, αυτή του Μεγάλου Αλεξάνδρου

και φτάσαμε στην Οδό των Ιπποτών, την οδό που ξεκινά από το Αρχαιολογικό Μουσείο και φτάνει μέχρι το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου.

Είχαμε φτάσει στο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης, που σκοπεύαμε να επισκεφτούμε.

Βρίσκεται στην πλατεία Μουσείου

και στεγάζεται στο Νοσοκομείο των Ιπποτών.

Μπήκα να πάρω πληροφορίες για την προσβασιμότητα του

και μπήκαμε από την πλαϊνή είσοδο, επί της οδού Ιπποτών που οδηγεί κατευθείαν στον πρώτο όροφο, όπου και βρίσκονται οι αίθουσες γύρω από την “ταράτσα” στο κέντρο του.

Σε αυτήν την ταράτσα έχει μερικά μαρμάρινα εκθέματα, όπως η αναπαράσταση επιτυμβίου ναϊσκου με τρόπαιο 

και έχει επιστρωθεί ψηφιδωτό δάπεδο από την Αρκάσα της Καρπάθου.

Ένα ακόμα ψηφιδωτό υπάρχει στο ισόγειο, στη βάση της σκάλας που ανεβαίνει στον όροφο και αυτό από την Αρκάσα .

Η μόνιμη συλλογή του Αρχαιολογικού Μουσείου της Ρόδου

αποτελείται από ευρήματα ανασκαφών της ιταλοκρατίας κυρίως,

στη Ρόδο και τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα.

Μυκηναϊκά κοσμήματα, αγγεία και μικροαντικείμενα

από ταφικά σύνολα της Ιαλυσίας και της Καμίρου

από τη γεωμετρική

ως την κλασική περίοδο

(9ος-4ος αιώνας π.Χ.), γλυπτά κλασικής και ελληνιστικής περιόδου και ροδιακά νομίσματα ελληνιστικών χρόνων, αποτελούν τα κύρια εκθέματα του Μουσείου. […]

Στην αυλή, απέναντι από την είσοδο, δεσπόζει καθιστό λιοντάρι με κεφάλι ταύρου στα πόδια του, υστεροελληνιστικής περιόδου και μπροστά του εκτίθεται ψηφιδωτό δάπεδο από την παλαιοχριστιανική βασιλική της Αρκάσας στην Κάρπαθο. [...}Στον όροφο βρίσκονται η μεγάλη αίθουσα των ασθενών, η τραπεζαρία και οι αίθουσες της αρχαιολογικής συλλογής.

Στη μεγάλη αίθουσα των ασθενών

έχουν εκτεθεί ανάγλυφες επιτύμβιες πλάκες των ιπποτών,

ιπποτικά εμβλήματα

και ρωμαϊκή σαρκοφάγος που χρησιμοποιήθηκε ως τάφος του Μ.Μαγίστρου Κορνεγιάν.

Στην τραπεζαρία έχουν τοποθετηθεί ανάγλυφες επιτύμβιες στήλες της ύστερης αρχαιότητας από τη Νίσυρο.

Στις αίθουσες της νότιας πλευράς της στοάς εκτίθενται δείγματα της ροδιακής πλαστικής από την αρχαϊκή ως τη ρωμαϊκή περίοδο. Οι δύο κούροι και το περιρραντήριο από την Κάμιρο αποτελούν τα κύρια εκθέματα της αρχαϊκής αίθουσας, η οποία χρησίμευε αρχικά ως μαγειρείο του νοσοκομείου των ιπποτών. Ακολουθεί η αίθουσα της Τιμαρίστας με την επιτύμβια στήλη της Κριτούς και Τιμαρίστας του 5ου αι.π.Χ. από την Κάμιρο και τη στήλη της Καλλιαρίστας από τη Ρόδο του 4ου αι.π.Χ.. Στον κήπο του Μουσείου έχουν εκτεθεί γλυπτά, όπως το άγαλμα Νίκης και ανάγλυφες στήλες ελληνιστικής περιόδου.

[...]Στις επόμενες τρεις αίθουσες

παρουσιάζονται γλυπτά

ελληνιστικών χρόνων,

όπως το άγαλμα αιδουμένης Αφροδίτης, υπερφυσικού μεγέθους, το κολοσσικό κεφάλι Ηλίου, αντιπροσωπευτικό έργο του ροδιακού μπαρόκ,

το αγαλματίδιο της Αφροδίτης απολουομένης, μετάπλαση του φημισμένου έργου του Δοιδάλσα, το ρωμαϊκό πορτραίτο του ποιητή της Νέας Κωμωδίας Μενάνδρου.

Στις δεκαπέντε αίθουσες της βόρειας και δυτικής πλευράς του ορόφου

φιλοξενούνται ταφικά σύνολα(αγγεία και μικροαντικείμενα)

από τον 9ο

έως τον 4ο αιώνα π.Χ., από τις ιταλικές ανασκαφές στις νεκροπόλεις της αρχαίας Ιαλυσίας

και της Καμίρου.

Από τα αγγεία ξεχωρίζουν οι αμφορείς τύπου Φικελλούρων με παράσταση ζώων σε ανοιχτό φόντο και οι κύλικες Βρουλιάς με εγχάρακτα και γραπτά κοσμήματα σε ανοιχτό και μελανό βάθος, προϊόντα ροδιακών πιθανώς εργαστηρίων, αρχαϊκής περιόδου, που οφείλουν το όνομά τους στις τοποθεσίες όπου βρέθηκαν.

Στις αίθουσες 14 και 15 έχουν εκτεθεί μελανόμορφα

και ερυθρόμορφα αγγεία του 6ου 5ου και 4ου αιώνα π.Χ. Στην αίθουσα οκτώ εκτίθενται κοσμήματα μυκηναϊκής περιόδου και θησαυρός ροδιακών αργυρών νομισμάτων ελληνιστικής εποχής. (πηγή Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού | Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου)

Εκτός από τα εκθέματα που παρουσίασα παραπάνω κάποια μου έκαναν ξεχωριστή εντύπωση και τα παρουσιάζω ανεξάρτητα:

Ο σειληνός,

η πήλινη σαρκοφάγος,

ο πολεμιστής,

η πήλινη γυναικεία προτομή,

η γονατιστή γυναίκα,

η Σφίγγα και

η Ομφαλωτή φιάλη

Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν τα έργα μεταλλοτεχνίας και αυτά από φαγεντιανή ή γυαλί.

Στη στοά έξω από τις αίθουσες της έκθεσης

είναι αρκετά γλυπτά και ανάγλυφα, κυρίως της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής περιόδου.

Ένα χαρακτηριστικό αυτού του μουσείου είναι πως επειδή πρόκειται για μεσαιωνικό κτίσμα, στις αίθουσες βλέπουμε αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά εκείνης της εποχής,

όπως εξαιρετικά τζάκια,

οξυκόρυφες καμάρες κ.ά.

Οι εικόνες προς το εξωτερικό των αιθουσών, όπως φαίνονται από τα παράθυρά τους είναι επίσης πολύ όμορφες.

Το μουσείο αποδείχτηκε μεγάλο, κουραστικό, αλλά πάρα πολύ ενδιαφέρον. Τελειώνοντας αισθανόμασταν πολύ κουρασμένοι. Σκεφτήκαμε να πάμε να κάτσουμε για φαγητό, αλλά ήταν ακόμα νωρίς. Έτσι κάτσαμε σε ένα πεζούλι στη σκιά ενός δέντρου για να ξαποστάσουμε λίγο πριν συνεχίσουμε την περιήγησή μας στην πόλη και τις επισκέψεις μας.

Αλλά αυτά θα τα πούμε στη συνέχεια του ταξιδιού μας.

(το ταξίδι συνεχίζεται )

θα χαρώ να διαβάσω τα σχόλια σας