Μια μέρα στα Βαρδούσια!

Οίτη, Βαρδούσια, Γκιώνα, Παρνασσός. Ένα τριήμερο στα βουνά της Φωκίδας. Ημέρα 2η

(Συνέχεια από Οίτη, Βαρδούσια, Γκιώνα, Παρνασσός. Ένα τριήμερο στα βουνά της Φωκίδας! Ημέρα 1η)

13 Μαΐου 2026 

Βαρδούσια: το 2^ο ψηλότερο βουνό της Στερεάς Ελλάδας και το 7^ο της Ελλάδας με ύψος που φτάνει τα 2495μ. Ανήκει σχεδόν αποκλειστικά στη Φωκίδα, με ένα μικρό κομμάτι του να ανήκει στη Φθιώτιδα. Οι αρχαίοι το ονόμαζαν «Κόραξ», όνομα που επιβιώνει μέχρι σήμερα, μιας και η ψηλότερη κορυφή ονομάζεται «Κόρακας», ενώ ο Στράβωνας το ονόμαζε «Μέγιστον Όρος», λόγω του ύψους του. Είναι πλούσιο σε νερά και χλωρίδα και χλωρίδα με τα έλατα, τις βελανιδιές και τους κέδρους να κυριαρχούν. Λόγω της εποχής το κίτρινο χρώμα και το άρωμα των σπάρτων είναι πανταχού παρόντα.

Η μέρα ξημέρωσε ολόλαμπρη.

Η εικόνα της λίμνης από το δωμάτιό μας ήταν απλά μαγική. Μετά από ένα γερό πρωινό ξεκινήσαμε για τη βόλτα της ημέρας, που θα ήταν σχεδόν αποκλειστικά στα Βαρδούσια με ένα συνδυασμό με το γύρο της λίμνης.

Αφού βγήκαμε από το Λιδωρίκι πήραμε το δρόμο προς Αθανάσιο Διάκο, προς τα βόρεια δηλαδή

με τη λίμνη στα αριστερά μας να γεμίζει το βλέμμα μας ομορφιά. Λίγο πριν το Λευκαδίτι κάναμε αριστερά και φτάσαμε στη γέφυρα πάνω από τον Μόρνο.

Μικρή στάση και συνεχίζουμε με το δρόμο να γυρίζει νότια και πάντα δίπλα στο ποτάμι

και μετά τη συμβολή του με τη λίμνη δίπλα της.

 

Περίπου 7,5χμ από τη γέφυρα είδαμε μια βρύση και πλησιάζοντας ακούσαμε τον έντονο ήχο του νερού που κατρακυλά στην κατηφόρα. Ένα ρέμα που κατεβαίνει ορμητικά την απότομη πλαγιά, σχηματίζοντας διαδοχικούς μικρούς καταρράκτες, περνά κάτω από τη γέφυρα, συνεχίζει να κατεβαίνει την πλαγιά γι να πάει να συναντήσει τη λίμνη. Τα νερά προέρχονται από την Πηγή του Καλλίου, που όπως μάθαμε υδροδοτεί όλη αυτή την περιοχή. Κάποτε ήταν παραπόταμος του Μόρνου, αλλά σήμερα το σημείο συμβολής τους βρίσκεται στο βυθό της λίμνης.

Συνεχίσαμε για άλλα 8 περίπου χμ πλάι στη λίμνη

και μετά αρχίσαμε να ανηφορίζουμε μπαίνοντας πια στην καρδιά του βουνού.

14χμ μετά σε ένα δρόμο

με πολλές φουρκέτες φτάσαμε στον Δάφνο. 

Το χωριό Δάφνος είναι χτισμένο στα 1000μ περίπου υψόμετρο στην καρδιά των Βαρδουσίων. Μέχρι το 1927 ονομάζονταν Βοστινίτσα. Το σύγχρονο όνομα του χωριού ήταν το αρχαίο όνομα του Μόρνου.

Στην πλατεία είναι η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, τρίκλιτη βασιλική με τρούλο, του 1760. Εκεί είναι κι ένα καφενείο, που παραδόξως ήταν ανοικτό, είχε και δύο πελάτες, ντόπιους, με τους οποίους πιάσαμε κουβέντα πίνοντας το αναψυκτικό μας και μάθαμε αρκετά για το χωριό και την περιοχή. 

Αφού απολαύσαμε την παχιά σκιά του τεράστιου πλάτανου και πήραμε τις πληροφορίες που χρειαζόμασταν, μπήκαμε στο αυτοκίνητο για τη συνέχεια, που είχε περίπου 7,5χμ μέτριου χωματόδρομου μέχρι το Διχώρι, που βρίσκεται σε υψόμετρο 1120μ και μέχρι το 1927 ονομάζονταν Κωστάρ(ι)τσα.

Η διαδρομή, αν και όχι τόσο άνετη, όσο αν ήταν ασφάλτινη, ήταν πολύ ωραία. 

Στο Διχώρι δεν μπήκαμε στο χωριό,

αλλά κάναμε μια μικρή στάση έξω από αυτό σε σημείο με μια εκκλησία και μια βρύση, για να ξεδιψάσουμε και να γεμίσουμε το παγούρι μας με κρύο, ολόφρεσκο, βουνίσιο νερό.

Άλλα 17χμ, ασφάλτινα αυτά προς τα βόρεια και μπήκαμε στην Αρτοτίνα.

Η Αρτοτίνα βρίσκεται σε πλαγιά στα Β.Δ. των Βαρδουσίων, των οποίων αγναντεύει την κορυφή Κόρακα (2495μ), σε υψόμετρο μεταξύ 1100 ως 1350μ με την πλατεία να βρίσκεται στα 1180μ.

Στην πλατεία σταματήσαμε κι εμείς. Όπως και στα περισσότερα χωριά τα πάντα ήταν κλειστά και έρημα. Μόνο ένας θηριώδης, αλλά ευτυχώς φιλικός σκύλος μας πλησίασε, ενώ τριγυρνούσε στην πλατεία.

Η πέτρινη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου δεσπόζει στην πλατεία,

στην οποία υπάρχουν δύο μνημεία και η προτομή του Αθανάσιου Διάκου. Γιατί και η Αρτοτίνα διεκδικεί την πατρότητα του ήρωα. Τα δύο χωριά (Αθανάσιος Διάκος και Αρτοτίνα) τσακώνονται για το που γεννήθηκε ο ήρωας και οριστική και θεμελιωμένη απάντηση δεν υπάρχει. Το σίγουρο είναι πως μόνασε στο Μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου, που είναι έξω από την Αρτοτίνα, πριν πάρει τα όπλα σαν επαναστάτης.

Μιας και τα πάντα ήταν κλειστά συνεχίσαμε το δρόμο μας προς τα βόρεια.

Μετά από 7χμ είδαμε μια γέφυρα και μια πινακίδα: «Γέφυρα Ευήνου». Ναι, ο Εύηνος, που έχουμε συναντήσει πολλές φορές στην περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας. Πηγάζει από τα Βαρδούσια και αφού διασχίσει μεγάλο μέρος του νομού αυτού χύνεται στον Πατραϊκό κόλπο ανατολικά της Λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου. Στο σημείο αυτό θα αφήναμε για λίγο της Φωκίδα για να μπούμε στην Αιτωλοακαρνανία, με τελικό προορισμό τη Γραμμένη Οξυά, 5.5χμ βόρεια της γέφυρας, από ένα δρόμο με πολλές λακκούβες και ακόμα περισσότερες φουρκέτες,

αλλά με καταπληκτική θέα στις κορφές των Βαρδουσίων.

Η Γραμμένη Οξυά είναι χωριό της Ναυπακτίας, χτισμένο στα 1130μ υψόμετρο στην ανατολική μεριά του βουνού Οξυά. Μέχρι το 1927 το λέγανε Σιτίστα.

Η πλατεία έχει ένα πολύ μεγάλο πλάτανο και δύο μαγαζιά. Και όχι, δεν το βρήκατε. Ήταν και τα δύο ανοικτά(!!!!!!!) Θαύμα!. Έτσι βρήκαμε να κάτσουμε, να χορτάσουμε την πείνα μας και σωστά ποιώντας, να πιούμε και καφέ γιατί είχε «καεί η γούνα» μας και μάλλον δεν θα είχαμε άλλη ευκαιρία να βρούμε κάτι ανοικτό, πράγμα που επαληθεύτηκε.

Πέρασε η ώρα στη σκιά του πλάτανου και αποφασίσαμε να συνεχίσουμε, παίρνοντας το δρόμο της επιστροφής, προς τα νότια αυτή τη φορά. Μετά από σχεδόν μία ώρα και 31χμ φτάσαμε στο χωριό της Μαρίας της Πενταγιώτισσας.

Οι Πενταγιοί ή Πενταγιού κατά τους ντόπιους, είναι σε υψόμετρο 950μ και περίπου 20χμ νότια της Αρτοτίνας.

Πολύ όμορφο χωριό με μια ωραία πλατεία που «σκεπάζεται» ολόκληρη από τον τεράστιο πλάτανο.

Στην πλατεία βρίσκεται ο μεγάλος, πέτρινος και υπερυψωμένος ναός των Ταξιαρχών. Στη βάση του ιερού είναι μια βρύση και το ηρώο του χωριού

ενώ γύρω βλέπουν ο ξενώνας και κάποια μαγαζιά του, όλα κλειστά. Εδώ μόνο ένα γατάκι μας πλησίασε και δέχτηκε μόνο τα χάδια μας, μιας και κάτι άλλο δεν είχαμε να του δώσουμε.

Το χωριό είναι διάσημο σαν η γενέτειρα της Μαρίας Δασκαλοπούλου (1821-1885), γνωστή σαν Μαρίας της Πενταγιώτισσας, που υπήρξε θρυλική για την ομορφιά, αλλά και για τα ερωτικά της σκάνδαλα με αποτέλεσμα η ζωή της να γίνει τραγούδι, θεατρικό έργο, αλλά και ταινία.

Μιας και δεν είχε τίποτα να κάτσουμε φύγαμε για το τελευταίο χωριό που είχαμε κατά νου να επισκεφτούμε εκείνη τη μέρα.

11χμ νότια είναι το χωριό Κροκύλειο, η γενέτειρα του Στρατηγού Μακρυγιάννη (1797-1864). Χτισμένο σε υψόμετρο 840μ, ονομάζονταν μέχρι το 1915 Παλαιοκάτουνο

Στην είσοδο του χωριού είναι η «Μεγάλη Βρύση» που αποτελείται από πέντε πέτρινες βρύσες, οι οποίες κατασκευάστηκαν το 1899 για να αντικαταστήσουν τη μία που υπήρχε έως τότε. Σπάνιο αν όχι μοναδικό, το γεγονός ότι πάνω από κάθε κρήνη υπάρχουν σκαλισμένες οι πέτρινες προτομές των προκρίτων της εποχής. Σταματήσαμε έξω από την πλατεία του χωριού

με την εκκλησία του Άη Γιώργη, του 1857,

τον πλάτανο και τα όμορφα κτίρια.

Από εκεί έχεις ωραίες εικόνες του χωριού προς όλες τις μεριές. Και σε αυτό το χωριό τα πάντα κλειστά. Έτσι μπήκαμε στο αυτοκίνητο  για να γυρίσουμε στο Λιδωρίκι.

Στην έξοδο του χωριού είδαμε το πρώτο μνημείο που στήθηκε στην Ελλάδα το 1961 προς τιμήν του Στρατηγού Μακρυγιάννη.

Μετά από 13,5χμ νοτιοανατολικά φτάσαμε στο φράγμα της λίμνης του Μόρνου. Κάναμε μια μικρή στάση για φωτογραφίες.

Κατασκευάστηκε μεταξύ 1972 και 1979 δημιουργώντας τη λίμνη, που άρχισε να χρησιμοποιείται το 1981 για τις ανάγκες ύδρευσης της Αθήνας.

Συνεχίσαμε για άλλα 26χμ προς τα ανατολικά, ακολουθώντας τη νότια όχθη της λίμνης και φτάσαμε στο δωμάτιό μας.

Εκεί τελείωσε η δεύτερη μέρα στα βουνά της Φωκίδας (και λίγο της Αιτωλοακαρνανίας). Κουρασμένοι δεν βγήκαμε καθόλου. Το βράδυ φάγαμε κάποια πράγματα που είχαμε πάρει από τη Γραμμένη Οξυά, απολαμβάνοντας τις βραδινές, αλλά και τις νυχτερινές εικόνες της λίμνης.

Καληνύχτα βουνά της Φωκίδας, καληνύχτα λίμνη!

Οι διαδρομές την 2ης μέρας

(το ταξίδι συνεχίζεται )

 

θα χαρώ να διαβάσω τα σχόλια σας

 

 

 

Οίτη, Βαρδούσια, Γκιώνα, Παρνασσός. Ένα τριήμερο στα βουνά της Φωκίδας! Ημέρα 1η

 12 Μαΐου 2026

 

 

Ο νομός της Φωκίδας (πρώην νομός, σήμερα Περιφερειακή ενότητα) είναι ένα εξαιρετικά προικισμένο μέρος της πατρίδας μας. Στην επικράτειά του θα βρεις πρώτ’ απ’ όλα τους Δελφούς. Και μόνο γι αυτό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν ένας ιδιαίτερα ενδιαφέρον νομός. Θα βρεις 4 εντυπωσιακά βουνά της Στερεάς Ελλάδας, τη Γκιώνα και τα Βαρδούσια εξ ολοκλήρου σ’ αυτόν, μεγάλο μέρος του Παρνασσού και μικρό της Οίτης. Δεν είναι όμως μόνο τα βουνίσια τοπία. Είναι η Άμφισσα, η ενδιαφέρουσα πρωτεύουσα του, ο μοναδικός ελαιώνας, ο μεγαλύτερος συνεχόμενος ελαιώνας των Βαλκανίων με πάνω από 1.200.00 ελαιόδεντρα και ηλικία πολλών αιώνων, ίσως και χιλιετιών και φυσικά το παραλιακό μέτωπο στη βόρεια πλευρά του Κορινθιακού κόλπου, με «αστέρι» το Γαλαξείδι. Άλλη μια μοναδικότητα είναι το μοναδικό κατοικημένο νησί του Κορινθιακού, τα Τριζόνια.

Στους Δελφούς και το Γαλαξείδι έχουμε πάει κάποιες φορές παλιότερα, στα πλαίσια κυρίως κάποιας ημερήσιας εκδρομής.

Το 1994 πήγαμε για ένα τριήμερο στην Παύλιανη της Φθιώτιδας και κατεβήκαμε μέχρι τη Στρώμη και μέχρι τον Αθανάσιο Διάκο, τα χωριά αυτά της Φωκίδας. Ήταν η πρώτη φορά που βλέπαμε λίγο το ορεινό τοπίο αυτού του νομού και πολύ μας άρεσε (Οίτη, Γκιώνα, Βαρδούσια, ένα τριήμερο στα χωριά τους!). Από τότε ήταν στόχος να ξαναπάμε.

Το 2007 πήγαμε ένα διήμερο και με βάση την Ιτέα ανεβήκαμε μέχρι το Λιδωρίκι και κάναμε το γύρο της λίμνης του Μόρνου (Στην καρδιά της Ρούμελης!!!).

Την εβδομάδα αμέσως μετά το Πάσχα του 2023, γυρνώντας από Πάτρα, όπου είχαμε περάσει τις γιορτές, επισκεφτήκαμε για πρώτη φορά τα Τριζόνια και με βάση το Γαλαξείδι, αφιερώσαμε ένα τριήμερο, κυρίως στα παράλια αλλά είδαμε και κάποια από τα χωριά τα ορεινά (Λίγο ακόμα από Φωκίδα και επιστροφή!). Είχαμε κατά νου να γνωρίσουμε περισσότερα, αλλά κάθε μέρα έβρεχε και έτσι πήρε για άλλη μια φορά αναβολή το σχέδιο.

Περάσανε 4 χρόνια και μετά το «χειμωνιάτικο» τριήμερο της Πρωτομαγιάς με το ασυνήθιστο ψοφόκρυο, αποφασίσαμε, αφού συμβουλευτήκαμε τις μετεωρολογικές προβλέψεις, να πάμε για ένα τριήμερο στα βουνά της Φωκίδας, έχοντας σα βάση το Λιδωρίκι.

Άλλος για τη Μουσουνίτσα!

                                                                                                         12 Μαΐου 2026

Στον Αθανάσιο Διάκο

Μνημείο για τον Π. Μικρόπουλο, έναν ήρωα 19 χρονών!

 10 Μαΐου 2026

 

Την Κυριακή που μας πέρασε έγιναν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου για τον ΕΠΟΝίτη Παναγιώτη Μικρόπουλο, στη συμβολή της οδού Μαρίνου Αντύπα με αυτήν που φέρει το όνομά του (Π. Μικροπούλου) στο Νέο Ηράκλειο. 

Bergen, πρώτες «μουσκεμένες» εικόνες!

Στη Νορβηγία, τη γη των νερών και …. των Trolls! Μέρος 6^ο

(συνέχεια από Πλησιάζοντας το Bergen!)

22 Μαΐου 2023

 

 

Στην περιοχή Arstad του Bergen, στη συνοικία Fantoft, βρίσκεται ακόμα μία από τις ξύλινες εκκλησίες της Νορβηγίας, η Fantoft stavkyrkje. Πρόκειται για σύγχρονη ανακατασκευή μετά τον εμπρησμό της παλιότερης στις 6 Ιουνίου 1992. Ήταν η πρώτη σε μια σειρά εμπρησμών εκκλησιών από μέλη της «πρώιμης νορβηγικής black metal σκηνής» (!!!!!!!) (είπατε κάτι για ταλιμπάν; Τελικά «ταλιμπάν» υπάρχουν σε όλες τις θρησκείες και ιδεολογίες). Η κατασκευή άρχισε αμέσως μετά τον εμπρησμό και κράτησε περίπου 6 χρόνια.

Η αρχική εκκλησία χτίστηκε γύρω στο έτος 1150 στο Fortun in Sogn, ένα χωριό κοντά στο εσωτερικό ή ανατολικό άκρο του Sognefjord. Το 1879, η νέα εκκλησία Fortun (Fortun kyrkje) κατασκευάστηκε ως αντικατάσταση της μεσαιωνικής ξύλινης εκκλησίας. Η ξύλινη εκκλησία Fantoft απειλούνταν με κατεδάφιση, όπως και εκατοντάδες άλλες ξύλινες εκκλησίες στη Νορβηγία. Τελικά αγοράστηκε από τον πρόξενο Fredrik Georg Gade και σώθηκε μεταφέροντας την σε κομμάτια στη Fana κοντά στο Bergen το 1883.

Έξω από την εκκλησία βρίσκεται ένας πέτρινος σταυρός από την Tjora. (πληροφορίες εδώ)

Βρίσκεται στην κορυφή ενός υψώματος, μέσα σε πυκνό δάσος. 

Επειδή ο χώρος δεν είναι προσβάσιμος σε όσους δεν μπορούν να περπατήσουν στο δάσος και στο ανηφορικό μονοπάτι, άφησα τη Σοφία στο αυτοκίνητο στο χώρο στάθμευσης

και πήρα τον ανήφορο. Ο χώρος και η εκκλησία είναι ένα εντυπωσιακό σύνολο και αν και φαίνεται πως είναι καινούρια είναι τόσο καλοφτιαγμένη που μπορείς να πάρεις μια πολύ καλή ιδέα πως ήταν οι παλιές εκείνες ξύλινες εκκλησίες.

Οι δράκοι στη στέγη,

το λιτό εσωτερικό

με τα λίγα ξυλόγλυπτα και ο εξωτερικός

στεγασμένος διάδρομος γύρω της. Ο χώρος φυλάσσεται για προστασία.

Γύρισα στο αυτοκίνητο και σε λίγο μπήκαμε στην κίνηση που μας οδήγησε στο κέντρο του Μπέργκεν, που μας υποδέχτηκε με βροχή. Άλλωστε είναι γνωστό για τις συχνότατες βροχές του. Είναι κάποιος πολύ τυχερός αν βρει το Μπέργκεν «στεγνό».

Βρήκαμε το ξενοδοχείο μας, που ήταν στο λιμάνι και αφού ανεβάσαμε τα πράγματα στο δωμάτιο, η Σοφία ξάπλωσε λίγο και εγώ κατέβηκα

για μια πρώτη ματιά.

Ανάμεσα στο δρόμο του ξενοδοχείου και τη θάλασσα μεσολαβεί

μια σειρά κτιρίων του λιμανιού και αποβάθρες (εκεί ήταν και το πάρκινγκ που άφησα το αυτοκίνητο). Ανάμεσα στα κτίρια έχει ανοίγματα από τα οποία μπορείς να θαυμάσεις την απέναντι, βόρεια πλευρά του λιμανιού, το πιο πολυφωτογραφημένο σημείο της πόλης,

το παλιό λιμάνι με τα πολύχρωμα κτίρια, γνωστό σαν «Bryggen». Τι εικόνα!

Στο κέντρο τα πολύχρωμα κτίρια της Χανσεατικής Εμπορικής Ένωσης,

αριστερά ένα μεσαιωνικό καστέλι κι μια ρόδα λουναπάρκ (η πλήρης αντίθεση),

ενώ στα δεξιά πίσω από τα πρώτα κτίρια η πράσινη κορυφή του καμπαναριού μιας εκκλησίας. Πίσω τους τα βουνά. Άλλωστε το Μπέργκεν είναι μεταξύ των άλλων γνωστό και σαν «η πόλη των επτά βουνών».

Γύρισα στο δωμάτιο για λίγη ξεκούραση.

Σαν βράδιασε και μιας και είχε σταματήσει η βροχή, είπαμε να βγούμε να δούμε την πόλη λίγο τη νύχτα.

Άλλωστε μια τόσο φωτογενής πόλη θα «απογειώνονταν» με τα φώτα.

Και έτσι ήταν.

Φτάσαμε μέχρι ένα πολύ όμορφο κτίριο. Το Μουσείο Buekorps (Buekorpsmuseet), που είναι αφιερωμένο στην παραδοσιακή οργάνωση νεολαίας της γειτονιάς, Buekorps. Ιδρύθηκε το 1977 και στεγάζεται στο Murhvelvingen. Το Murhvelvingen κατασκευάστηκε ως ιδιωτική κατοικία το 1561. Το κτίριο υπέστη ζημιές από πολλές πυρκαγιές στο πέρασμα των χρόνων, ενώ το παρόν κτίσμα χτίστηκε μετά την πυρκαγιά του Μπέργκεν το 1702.

Κάπου εκεί ξανάρχισε να βρέχει και έτσι γυρίσαμε στο ξενοδοχείο. Ελπίζουμε την επομένη να μας κάνει τη χάρη να έχουμε περισσότερες «στεγνές» ώρες για να απολαύσουμε την, κατά γενική ομολογία, όμορφη πόλη.

 

το ταξίδι συνεχίζεται

θα χαρώ να διαβάσω τα σχόλια σας