Επιστροφή με λίγο Γκιώνα και λίγο Παρνασσό!

Οίτη, Βαρδούσια, Γκιώνα, Παρνασσός. Ένα τριήμερο στα βουνά της Φωκίδας. Ημέρα 3η

(Συνέχεια από Μια μέρα στα Βαρδούσια!)

14 Μαΐου 2026

 

 

Ημέρα επιστροφής η Πέμπτη, αλλά στο δρόμο για το σπίτι μας θα σταματούσαμε και σε άλλα χωριά της Φωκίδας (και της Φθιώτιδας), ελπίζοντας να βρούμε κάπου να κάτσουμε για φαγητό.

Μετά το πλούσιο πρωινό, πληρώσαμε, φορτώσαμε και αφού χαιρετήσαμε τον φιλόξενο ξενοδόχο μας, ξεκινήσαμε.

Επειδή όμως δεν είχαμε δει το Λιδωρίκι, είπαμε να ξεκινήσουμε από αυτό. Είναι χτισμένο στη νοτιοδυτική μεριά της Γκιώνας σε υψόμετρο 560μ. Στα δυτικά του είναι η ανατολική όχθη της λίμνης του Μόρνου.

Μπήκαμε στο χωριό από τη νότια πλευρά και αφού βάλαμε βενζίνα, συνεχίσαμε τον κεντρικό δρόμο μέχρι την πλατεία.

Μεγάλα πλατάνια τη σκεπάζουν σχεδόν τελείως προσφέροντας μοναδική σκιά και δροσιά σε όσους κάθονται στα τραπεζάκια των καφενείων και στα παγκάκια.

Ωραία πέτρινα κτίρια,

η βρύση «Βαθειά», λίγα σκαλάκια κάτω από το επίπεδο της ομώνυμης πλατείας

και οι δύο προτομές, του μαθηματικού Δημητρίου Κάππου (1904-1985) και του στρατηγού Γεώργιου Καραϊσκάκη (1782-1827) είναι ένα γύρο.

Λίγα μέτρα παρακάτω

είναι άλλη μια μικρή πλατεία, στην οποία είχαμε κάτσει για φαγητό το πρώτο βράδυ του ταξιδιού μας. Εκεί είχα αφήσει και το αυτοκίνητο.

Μπήκαμε μέσα και βγαίνοντας από το χωριό βγάλαμε λίγες ακόμα, αποχαιρετιστήριες φωτογραφίες.

Πήραμε το δρόμο προς τα βόρεια, περνώντας από το Λευκαδίτι και φτάνοντας στη Συκιά,

όπου κάναμε μια μικρή στάση για φωτογραφίες στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, του 1881.

Το χωριό Συκέα ή Συκιά είναι χτισμένο στη δυτική πλαγιά της Γκιώνας, σε υψόμετρο 720μ. Τα δύο βασικά χαρακτηριστικά του χωριού είναι πρώτον οι μεγάλες ορθοπλαγιές και τα αναρριχητικά πεδία, που είναι από τα μεγαλύτερα στα Βαλκάνια και όλη την Ευρώπη και φτάνουν σε ύψος τα 1000μ με κάποια να έχουν αρνητική κλίση

και δεύτερο οι σπηλιές κάτω από το χωριό προς το «Λαζόρεμα». 

Μετά από 6.5χμ φτάσαμε στη διασταύρωση που πάει αριστερά Μουσουνίτσα και Αθανάσιο Διάκο. Εμείς κάναμε δεξιά προς Στρώμη και Καλοσκοπή

και μετά από 7χμ, αφού είχαμε περάσει τη Στρώμη τον είδαμε.

Ένας σχετικά μικρός αλλά εντυπωσιακός καταρράκτης στο Δρεμισόρεμα, παραπόταμο του Μόρνου. Τον καταρράκτη αυτόν το είχαμε δει παλιότερα δύο φορές και θέλαμε πολύ να τον ξαναδούμε. Είναι ο καταρράκτης της Κρέμασης. Φυσικά σταματήσαμε για να βγάλουμε φωτογραφίες και βίντεο.

Από τον καταρράκτη συνεχίσαμε προς τα Ν.Α. και μετά από 8,5χμ φτάσαμε στο πολύ όμορφο χωριό Καλοσκοπή. Σκαρφαλωμένη στα 1100μ στη βορειοανατολική πλευρά της Γκιώνας, μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο με πολλά νερά, αγναντεύει το λεκανοπέδιο του Βοιωτικού Κηφισού, εξ’ ου και το προσωνύμιο «Μπαλκόνι της Γκιώνας». Με μακρά και αγωνιστική ιστορία είναι ένα από τα «μαρτυρικά χωριά» του τόπου μας μιας και βομβαρδίστηκε αρκετές φορές στη διάρκεια της κατοχής ενώ το Πάσχα του 1944 και τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου, το χωριό κάηκε δύο φορές από τους Γερμανούς κατακτητές. Η αρχική ονομασία της Καλοσκοπής ήταν Κουκουβίστα, όνομα το οποίο είναι σλαβικό και σημαίνει "Φωλιά του Γκιώνη " διότι βρισκόταν μέσα στον πυκνό λόγγο.

Στην πλατεία που σταματήσαμε είναι η εκκλησία του Αγ. Γεωργίου

και το παλιό Δημοτικό Σχολείο, που σήμερα στεγάζει το Πολιτιστικό Κέντρο Καλοσκοπής και τη μόνιμη λαογραφική του έκθεση. Δύο μνημεία βλέπει κανείς στην πλατεία.

Την προτομή του Άρη Βελουχιώτη, που τον 15αύγουστο του 1942 όρκισε με τον Παπαμίλτο ομάδα του ΕΛΑΣ

και στην κάτω μεριά της πλατείας το μνημείο για τον κληρικό και αγωνιστή της επανάστασης του 1821 Παπαντριά (Παπανδρέας Μώρης), που πολέμησε στο πλευρό του Αθ. Διάκου και του Οδ Ανδρούτσου. Το μνημείο είναι έργο του γλύπτη Νικόλα, του 1971.

Μετά τις πολλές φωτογραφίες, περπάτησα λίγο το πλακόστρωτο που πάει μέχρι την Κακοτράχη και είναι μέσα στην ανθισμένη βλάστηση.

Φυσικά δεν είδαμε άνθρωπο.

Μία ώρα μετά και περίπου 43χμ, αφού έχουμε μπει πια στον Παρνασσό φτάσαμε στον ή στην Επτάλοφο, που πριν το 1927 τη λέγανε Άνω Αγόριανη  (ή απλά Αγόριανη) και έτσι τη λένε ακόμα και σήμερα όλοι. Βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του Παρνασσού στα 830μ υψόμετρο, είναι πολύ όμορφο χωριό και ζει πια σχεδόν αποκλειστικά με τον τουρισμό, λόγω της εγγύτητας του με το χιονοδρομικό κέντρο και του κορεσμού της Αράχωβας, του χωριού που πρώτα συνδέθηκε με το χιονοδρομικό (αλλά και τους Δελφούς).

Μπαίνοντας στην Αγόριανη σταματήσαμε σε ένα σημείο από όπου ένα πλακόστρωτο μονοπάτι

οδηγεί σε μικρό καταρράκτη, μάλλον τεχνητό.

Στη συνέχεια στην πλατεία που σταματήσαμε,

ακολούθησα το πλακόστρωτο μονοπάτι που οδηγεί αρχικά στο γεφυράκι με την επιγραφή «Αγοριανη» και μετά από λίγα σκαλιά

στον εντυπωσιακό καταρράκτη του χωριού.

Στην πλατεία βλέπει κανείς τα δύο πλατάνια-βρύσες, που έχουν φτιάξει εδώ και πολλά χρόνια και αρκετά μαγαζιά (εστιατόρια και καφενεία), όλα κλειστά εκτός από ένα καφενείο. Σε αντίθεση με τα άλλα χωριά που είχαμε επισκεφθεί, είδαμε κάποιους ανθρώπους, αλλά μέχρις εκεί.

Στην Αγόριανη έχουμε πάει 2-3 φορές παλιότερα (μάλιστα κάποτε μείναμε Σαββατοκύριακο εκεί) και έτσι δεν υπήρχε λόγος για περισσότερες βόλτες.

Μπήκαμε πάλι στο αυτοκίνητο και πήραμε το δρόμο προς Λιλαία (Κάτω Αγόριανη) και από εκεί φτάσαμε στην Πολύδροσο ή μέχρι το 1928 Σουβάλα, που όμως και αυτό το χωριό οι ντόπιοι έτσι το λένε ακόμα.

Και αυτό στα Β.Α. του Παρνασσού στα 380μ υψόμετρο. Έχει πολλά νερά, πράγμα που οδήγησε το 1924 στην κατασκευή Υδροηλεκτρικού εργοστασίου και τον ηλεκτροφωτισμό του χωριού, μια εποχή που ήταν λίγα τα χωριά στη χώρα μας που είχαν αυτό το προνόμιο. Πολύ κοντά στο χωριό, σε ένα ειδυλλιακό χώρο, βρίσκονται οι πηγές του Βοιωτικού Κηφισού, που τον έχουμε επισκεφτεί παλιότερα δύο φορές, την τελευταία το 2010 (Στη γη που γέννησε τους Έλληνες!!). Το χωριό τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται τουριστικά και αυτό λόγω του χιονοδρομικού.

Όμορφο χωριό, αλλά και σ’ αυτό, όπως στην Αγόριανη, ανοικτό μόνο ένα καφενείο, αλλά κάποιοι άνθρωποι κυκλοφορούσαν.

Αφήσαμε πια τη Φωκίδα και μπαίνοντας στη Φθιώτιδα, η μόνη περίπτωση να βρούμε να φάμε ήταν η Αμφίκλεια. Και έτσι έγινε. Εκεί στην πλατεία ήταν ανοικτά δύο εστιατόρια. Κάτσαμε σε αυτό που είχαμε ξανακάτσει την τελευταία φορά που είχαμε βρεθεί εκεί και φάγαμε το ίδιο καλά.

Η Αμφίκλεια είναι κωμόπολη της Φθιώτιδας χτισμένη στα 400μ υψόμετρο στον Παρνασσό, έχοντας θέα προς την κοιλάδα του Βοιωτικού Κηφισού. Έχει λίγο πάνω από 2000 κάτοικους.

Η ιστορία της χάνεται στα βάθη του χρόνου. Καταστράφηκε από τους Πέρσες το 480π.Χ. και ξαναχτίστηκε, ενώ την αναφέρει και ο Παυσανίας. Κάποια στιγμή παράκμασε και ερημώθηκε. Πιθανά στα χρόνια της Φραγκοκρατίας σε αυτή τη θέση δημιουργήθηκε ένα χωριό, το Δαδί. Αυτό σιγά-σιγά μεγάλωσε και άκμασε με αποτέλεσμα στις αρχές του 20^ου αι. να έχει πάνω από 5000 ανθρώπους. Το 1915 άλλαξε το όνομα και πήρε και πάλι το αρχαίο της. Οι κάτοικοί της ασχολούνται με τις καλλιέργειες, την κτηνοτροφία, το εμπόριο και τον τουρισμό, λόγω της κοντινής απόστασης από το χιονοδρομικό.

Ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα είναι το μοναδικό Μουσείο Άρτου και Επαγγελμάτων, που το επισκέφτηκα πολλά χρόνια πριν, συνοδεύοντας μαθητές στα πλαίσια ενός προγράμματος.

Μετά το φαγητό πήγαμε λίγο πιο πέρα, στην ίδια πλατεία, για ένα καφέ και από εκεί φύγαμε χωρίς στάση για το σπίτι μας, όπου φτάσαμε γύρω στις εφτά. Κουρασμένοι αλλά πλήρεις.

Το ταξίδι αυτό το σχεδιάζαμε καιρό πριν, αλλά όλο και κάτι μας έκανε να το αναβάλουμε. Τελικά ήρθε το πλήρωμα του χρόνου και το κάναμε. Οι προσδοκίες μας, όχι μόνο εκπληρώθηκαν, αλλά και ξεπεράστηκαν. Τα τοπία, τα χωριά, οι εικόνες ήταν το κάτι άλλο. Μοναδικό αρνητικό το γεγονός πως ήταν παντού ερημιά. Κυρίως έφταιγε πως ήταν καθημερινές και άνοιξη. Τα Σαββατοκύριακα και το καλοκαίρι τα πράγματα σίγουρα είναι αλλιώς. Δεν πειράζει όμως. Εμείς θα συνεχίσουμε να αναζητούμε τις εικόνες του τόπου μας απ’ άκρου σ’ άκρο και όλες τις εποχές. Μόνο να είμαστε καλά και να αντέχουμε. 

Οι διαδρομές της 3ης ημέρας

 

θα χαρώ να διαβάσω τα σχόλια σας