Στρογγύλη, Θήρα, Σάντα Ιρίνα, Σαντορίνη! ημέρα 1η

 16 Μαρτίου 2026

 

 

Στη νότια άκρη των Κυκλάδων και αρκετά κοντά στην Κρήτη είναι ένα νησί σε σχήμα πεταλοειδές ή μισοφέγγαρου, διάσημο στα πέρατα του πλανήτη.

Πριν κάποιες χιλιάδες χρόνια πριν ήταν κυκλικό και γι αυτό το είπαν Στρογγύλη. Στα σπλάχνα του όμως τίποτα δεν ήταν ήσυχο, η φωτιά έκαιγε και κατά καιρούς, αυτό το ηφαίστειο έκανε μία και ξέρναγε καταστροφή. Έτσι έκανε και τότε, γύρω στα 1631π.Χ., που μια τεράστια έκρηξη εξαφάνισε ένα μεγάλο μέρος του αφήνοντας μόνο ένα μισοφέγγαρο στην ανατολική του μεριά, κάποια μικρά νησάκια στη δυτική και ανάμεσά τους το κενό που άφησε η λάβα που έφυγε και που ονομάζεται Καλδέρα ή Καλντέρα, κενό που καλύφθηκε από το θαλασσινό νερό. Επειδή όμως αγαπούσε τα δίποδα πλασματάκια που ζούσαν πάνω του και δημιουργούσαν έναν υπέροχο πολιτισμό, έκανε κάμποσους σεισμούς πριν την έκρηξη και αυτοί, ερμηνεύοντας σωστά τα σημάδια, σηκώθηκαν και έφυγαν. Γι αυτό, παρ’ όλη την καταστροφή δεν βρέθηκαν σκελετοί, όπως έγινε αιώνες μετά στην Πομπηία. Λένε μάλιστα κάποιοι ειδικοί (κάποιοι άλλοι το αμφισβητούν), πως η έκρηξη αυτή στάθηκε η αιτία να καταστραφεί ο άλλος υπέροχος πολιτισμός, αυτός της Μινωικής Κρήτης.

Αυτό που απέμεινε το βαφτίσανε Θήρα, από το όνομα του Σπαρτιάτη, πρώτου αποικιστή. Τον Μεσαίωνα οι διερχόμενοι σταυροφόροι σταματούσαν για ανεφοδιασμό εκεί που σήμερα είναι η Περίσσα. Από την εκκλησία της Αγίας Ειρήνης, που υπήρχε εκεί, οι Φράγκοι αποκάλεσαν το νησί Σάντα Ιρίνα. Οι ντόπιοι συνήθισαν αυτό το όνομα και με μια μικρή παραφθορά το έκαναν Σαντορίνη, όνομα που ισχύει ακόμα και σήμερα, αν και μετά την απελευθέρωση πήρε επίσημα και πάλι το αρχαίο του όνομα Θήρα. Το ρόλο της «νονάς» του νησιού διεκδικεί και ο ναός της Αγ. Ειρήνης που βρίσκεται στο νησάκι της Θηρασιάς, απέναντι από τη Σαντορίνη, στη δυτική πλευρά της καλδέρας.

Σήμερα, μέσα στην Καλδέρα, που φτάνει σε βάθος τα 1500μ έχουν δημιουργηθεί δύο νησάκια, η Παλιά και η Νέα Καμένη, που είναι ο ενεργός κρατήρας του ηφαιστείου, που κατά καιρούς βγάζει υλικά, που εναποθέτει πάνω στα νησάκια, μεγαλώνοντάς τα με αυτόν τον τρόπο.

Ήταν το 2003 όταν σε ένα αεροπλάνο στη Φινλανδία, ένας Φινλανδός μου είχε πει πως είχε έρθει στην Ελλάδα τρεις φορές. Στη Ρόδο, την Κω και τη Σαντορίνη. Με κοίταξε σαν εξωγήινο όταν του είπα πως εγώ δεν έχω πάει σε κανένα από αυτά τα νησιά. Πέρασαν 19 χρόνια από τότε (2022) για να πάω στη Ρόδο και 22 (2025) για να προγραμματίσουμε ταξίδι στη Σαντορίνη. Έλα όμως που πλακώσανε οι σεισμοί και το ταξίδι αναβλήθηκε. Φέτος όμως δεν είχαμε κανένα απρόοπτο και το κάναμε. Φυσικά κανονίσαμε εκτός τουριστικής σεζόν για να μην πέσουμε στον κακό χαμό του Πάσχα ή ακόμα χειρότερα του καλοκαιριού. Μάρτιο λοιπόν, ελπίζοντας πως δεν θα είχαμε προβλήματα με τον καιρό.

Κλείσαμε τα αεροπορικά, βρήκαμε κατάλυμα που να μας ταιριάζει, λίγες μέρες πριν φύγουμε κλείσαμε και το αυτοκίνητο και όλα καλά.

Δευτέρα πρωί, λίγο μετά τις 10 απογειωθήκαμε από το Ελ. Βενιζέλος και περίπου μισή ώρα μετά,

έχοντας πετάξει πάνω από την Παροναξία

και την Ίο,

προσγειωθήκαμε στη Σαντορίνη. Πήραμε αποσκευές και το αυτοκίνητο και ξεκινήσαμε για την Περίσσα, όπου ήταν το κατάλυμά μας.

Στο χάρτη είχα δει ένα μέρος έξω από το Μεγαλοχώρι με την ονομασία «Καρδιά της Σαντορίνης». Ένας βράχος με μια τρύπα σε σχήμα «καρδιάς» και θέα στην καλδέρα. Σε αυτό το μέρος είχα προγραμματίσει το GPS για την πρώτη μας στάση. Βέβαια βράχο με καρδιά δεν βρήκα αλλά απολαύσαμε όλη την ακτογραμμή του νησιού στην καλδέρα.

Από την Οία στα βόρεια ως το Ακρωτήρι στα νότια.

Αλλά και τα νησιά της καλδέρας. Τη Νέα Καμένη, πίσω της την Παλαιά και ακόμα πιο πίσω της Θηρασιά στα βόρεια και το Ασπρονήσι στα νότια. Υπέροχες αυτές οι πρώτες εικόνες του νησιού.

Φτάσαμε στο ξενοδοχείο μας στην Περίσσα, ανεβάσαμε τα πράγματα, φρεσκαριστήκαμε και αφού πήραμε κάποιες πληροφορίες από την ιδιοκτήτρια ξεκινήσαμε για την πρώτη βόλτα στο νησί και πιο συγκεκριμένα στις παραλίες που είναι συνέχεια προς τα νότια της Παραλίας της Περίσσας.

Πήραμε τον παραλιακό για περίπου 3,5χμ. Μια τεράστια παραλία με μαύρη άμμο στα αριστερά μας και δεξιά μαγαζιά, καφέ, εστιατόρια και σουβενιράδικα, 9 στα 10 κλειστά. Σε πολλά γίνονταν εργασίες για να είναι έτοιμα το Πάσχα, που αρχίζει η σεζόν. Πίσω από τα μαγαζιά ο τόπος απλώνεται πιο ομαλός, πιο πεδινός, αλλά δυστυχώς με λίγες καλλιέργειες, μιας και η πυκνή δόμηση έχει αντικαταστήσει τα χωράφια.

Περάσαμε τον Περίβολο και τον Άγ. Γεώργιο και μετά κάναμε δεξιά και απομακρυνθήκαμε από την παραλία για να βγούμε μετά από περίπου 3χμ στη Βλυχλαδα.

Τι τοπίο! Μια παραλία και αυτή με μαύρη άμμο

αλλά στην «πλάτη» της κάθετα, εντυπωσιακά βράχια.

Εκεί στην ακτή δύο συγκροτήματα με καμινάδα, το ένα αντίκρυ στο άλλο. 

Αυτό δίπλα στη θάλασσα είναι το παλιό εργοστάσιο παραγωγής τοματοπελτέ «Δ. Νομικού», που σήμερα στεγάζει το Βιομηχανικό Μουσείο Τομάτας «Δ. Νομικός». Για το άλλο συγκρότημα δεν βρήκα κάποιες πληροφορίες, ίσως είναι κομμάτι κι αυτό του μουσείου. Αυτή την εποχή που πήγαμε το μουσείο είναι κλειστό.

Ας κάνουμε μια μικρή παρένθεση να μιλήσουμε για τα τρία σημαντικότερα προϊόντα της Θηραϊκής γης. Αυτά είναι το αμπέλι και η φάβα, που καλλιεργούνται από τα πανάρχαια χρόνια και το τοματάκι της Σαντορίνης που ήρθε στο νησί στα μέσα του 19^ου αι. Μέχρι τις δεκαετίες του 1950 και 1960 στο νησί λειτουργούσαν 9 εργοστάσια επεξεργασίας της τομάτας και έστελναν πελτέ στα πέρατα του κόσμου. (περισσότερα εδώ)

Κοντά στο μουσείο είναι το λιμανάκι, φωλιασμένο στην αγκαλιά του κάθετου βράχου. Εκεί κάτσαμε σε μια ανοικτή ψαροταβέρνα και φάγαμε το πρώτο μας γεύμα στο νησί. Φρεσκότατο ψαράκι, τοματοκεφτέδες και σαλάτα. Τι καλύτερο θα μπορούσαμε να ποθήσουμε;

Μετά το φαΐ φύγαμε και σταματήσαμε στον Περίβολο για ένα καφέ. 

Στην Περίσσα κάναμε μια στάση να δούμε το ναό του Τίμιου Σταυρού, 

που είναι ο μεγαλύτερος του νησιού και φτιάχτηκε το 1835-1840, αλλά ανακατασκευάστηκε μετά την καταστροφή του από το σεισμό του 1956. 

Δυστυχώς ήταν κλειστός.

Άλλη μια μικρή παρένθεση. Στα νότια και νοτιοανατολικά του νησιού υπάρχει ο ψηλότερος ορεινός όγκος του νησιού, ο Προφήτης Ηλίας (567μ) και η συνέχεια του το βουνό του Αγ.Στεφάνου ή Μέσα Βουνό (366μ), που φτάνει μέχρι τη θάλασσα. Χωρίζει τους οικισμούς Καμάρι και Περίσσα, που αν και είναι δίπλα δίπλα δεν επικοινωνούν λόγω αυτού του ορεινού όγκου. Στο Μέσα βουνό τον 9^ο αι π.Χ. οι Δωριείς έφτιαξαν την Αρχαία Θήρα. 

Από τη μεριά της Περίσσας σε ύψος περίπου 200μ είναι το ξωκκλήσι της Παναγίας της Κατεφιανής (δηλ. του καταφυγίου).

Γυρίσαμε στο δωμάτιο και ξαπλώσαμε να ξεκουραστούμε μιας και το προηγούμενο βράδυ είχαμε κοιμηθεί λίγες μόνο ώρες.

Βράδυ πια βγήκαμε για φαΐ και βρήκαμε να κάτσουμε σε ένα μαγαζί στην άκρη του χωριού Εμπορείο. 

Εξαιρετικό φαγητό, υπέροχο κλείσιμο της πρώτης μας μέρα στο νησί.

Καλή συνέχεια!

 

(το ταξίδι συνεχίζεται )

 

θα χαρώ να διαβάσω τα σχόλια σας